9 نوامبر 2023- طبق مطالعه ی جدید محققان دانشکده ی پزشکی دانشگاه ویل کورنل، دارویی که در حال حاضر در آزمایشهای بالینی بهعنوان درمان سرطان در حال بررسی است، توانست سلولهای بتای پانکراس را برای ترشح انسولین تحریک کند و مکانیسمی را که قبلاً ناشناخته بود، برای تنظیم انسولین در دیابت نوع 2 آشکار کند. این کشف پیش بالینی که در Nature Chemical Biology گزارش شده است، ابزار شیمیایی جدیدی را برای بررسی بیولوژی دیابت ارائه می دهد و می تواند راه را برای درمان های بهتر برای این بیماری بگشاید.
دکتر شویبینگ چن، نویسنده ارشد این مقاله، مدیر مرکز سلامت ژنومی و سلامت ژنومی در پزشکی ویل کورنل، گفت: ما یک قرن است که درباره انسولین می دانیم، اما وقتی صحبت از مکانیسم های اصلی کنترل کننده ترشح انسولین می شود، هنوز چیزهای زیادی ناشناخته باقی مانده است.
برای جستجوی مکانیسمهای جدید تنظیمکننده انسولین، دکتر چن و همکارانش، از جمله نویسنده اول، دکتر آنجی چی نوک چونگ، دانشیار فوقدکتری در آزمایشگاه دکتر چن، با آزمایش کتابخانهای از داروها بر روی کشتهای سلولهای بتای پانکراس موش، تحقیقات خود را آغاز کردند. آنها به دنبال ترکیباتی بودند که ترشح انسولین را در پاسخ به گلوکز تحریک کنند.
دکتر چن گفت: به جای اجرای یک غربالگری دارویی در مقیاس بزرگ، تصمیم گرفتیم یک کتابخانه متمرکز را غربالگری کنیم، زیرا ما نامزدهایی داشتیم که میدانستیم ممکن است در فرآیندهای بیولوژیکی مهمی نقش داشته باشند.
این غربالگری، سه ترکیب را شناسایی کرد که ترشح انسولین را افزایش میدادند، که دو مورد از آنها مکانیسمهای تنظیمکننده ی انسولین شناخته شده در سلولهای بتای پانکراس را هدف قرار میدهند. با این حال، ترکیب سوم، پروتئینی به نام CHEK2 را هدف قرار داد که اغلب در سرطان جهش می یابد اما قبلاً با متابولیسم گلوکز مرتبط نشده بود.
با همکاری دو موسسه ی دیگر، محققان تایید کردند که این ترکیب ترشح انسولین با واسطه گلوکز را در آزمایشهای متعدد روی سلولهای پانکراس انسانی و غیرانسانی رشد یافته در آزمایشگاه و مدلهای موشی دیابت نوع 2 افزایش میدهد. دکتر چن گفت: این دادهها بسیار هیجانانگیز بودند، زیرا این دادهها واقعاً با داده های بدست آمده از جزایر موش تا انسان در شرایط آزمایشگاهی، و همچنین در داخل بدن موش و پستانداران غیرانسان، سازگار بودند.
با بررسی دقیقتر این مکانیسم، محققان یک مسیر مولکولی تنظیمکننده ترشح انسولین را که قبلاً ناشناخته بود، کشف کردند که در گونههای مختلف پستانداران عمل میکند. دکتر چن گفت: ترکیبی به نام AZD7762، که در غربالگری اولیه خود شناسایی کردیم، نوید ابزار مفیدی را برای بررسی سایر جنبه های تنظیم انسولین می دهد.
او گفت: ما نه تنها CHEK2 را به عنوان یک هدف دارویی بالقوه شناسایی کردیم، بلکه می توانیم ازAZD7762 به عنوان یک کاوشگر شیمیایی برای یافتن مکانیسم های جدید برای ترشح انسولین و یافتن اهداف جدید در آینده استفاده کنیم.
در حالی که AZD7762 در حال حاضر در آزمایشات بالینی به عنوان یک درمان ضد سرطان قرار دارد، بعید است که به طور مستقیم با یک درمان جدید دیابت سازگار شود. دکتر چن گفت: شرایط ایمنی برای درمان سرطان و درمان دیابت کاملاً متفاوت است. وی افزود: عوارض جانبی داروی سرطان احتمالاً آن را برای استفاده طولانی مدت در شرایط مزمنی مانند دیابت نوع 2 نامناسب می کند. با این حال، ترکیباتی که CHEK2 را فقط در سلولهای بتای پانکراس تحت تأثیر قرار میدهند، میتوانند بسیار مؤثر باشند.
دکتر چن، گفت: اگر بتوانیم داروها را بطور هدفمند به سلولهای بتا بدون تأثیر بر سلولهای دیگر تحویل دهیم، میتوانیم رویکرد جالبی برای کاوشگری داشته باشیم.
این پروژه همچنین زمینه را برای توسعه دارو در آینده فراهم کرده است. دکتر چن گفت: ما پایه و اساس غربالگری و آزمایش شیمیایی در مدل های حیوانی و سلولی را ایجاد کردیم. در آینده اگر چیز جالبی پیدا کنیم، میتوانیم آن را بلافاصله در این خط لوله آزمایش کنیم.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2023-11-drug-screen-diabetes-treatments.html